Heroes Acre

Op 13 oktober 2005 was de indrukwekkende documentaire, Kalusha, de droom van Zambia, op televisie. Deze indrukwekkende documentaire werd gemaakt door Kees Jongkind en ging over de vliegtuigcrash uit 1993, waarbij bijna het gehele Zambiaanse Elftal omkwam op weg naar een uitwedstrijd tegen Senegal. Kalusha Bwalya was destijds de ster van het team en speler van PSV. Dat laatste was ook de reden dat hij niet in het vliegtuig met de spelers zat, omdat hij vanuit Nederland naar Senegal zou reizen.

De documentaire vertelde het verhaal over de selectie, de kans om zich voor het eerst te kwalificeren voor een WK en over de laatste rustplaats van de spelers, Heroes Acre. Toen ik deze herdenkingsplaats zag, nam ik mezelf voor om hier ooit een keer te gaan kijken. Ik wist niet dat dit al sneller zou zijn dan dat ik had verwacht.

Vanaf half 2016 tot half 2017 verbleef ik een jaar in Zuidelijk Afrika en bezocht ik landen als Botswana, Malawi, Mozambique, Swaziland, Zimbabwe en Zuid-Afrika. Op een dag in Rundu in Namibië kwam ik 2 Zambiaanse jongens tegen. Zij waren een paar dagen vrij en reden vanuit het drukke Lusaka, waar ze woonden, naar de Caprivi Strip in het noorden van Namibië. Nadat we een paar dagen contact hadden en er een klik was, boden ze me een lift aan naar Lusaka, via de Victoria Falls. Na een nacht bij deze schitterende watervallen geslapen te hebben en de omgeving te hebben verkend, reden we verder naar Lusaka.

Onderweg naar de Zambiaanse hoofdstad kregen we het over het voetbal en over de ramp. Ik vertelde over de documentaire en mijn wens om Heroes Acre te bezoeken. Zij gaven meteen aan dat we er samen heengingen en 1 van de jongens bleek ook connecties te hebben bij de Zambiaanse KNVB en mogelijk konden we Kalusha zelfs ontmoeten.

De volgende dag reden we door de meest arme buitenwijken van Lusaka naar het Independence Stadium. Het was fascinerend, treurig, mooi en bijzonder om de mensen, woningen en bizarre voertuigen om ons heen te zien. Na ongeveer 25 minuten doemden in de verte de lichtmasten van het stadion op en gingen we eerst daar naar binnen. Het was een groot rond stadion, zonder enige voorziening, zoals ik verwachtte. De overdekte hoofdtribune had geen enkele luxe en waar wij ons irriteren aan 1 paal die in ons zichtveld staat, stonden hier wel 30 palen onder het tribunedak, om deze te ondersteunen.

Naast het stadion lag de plek waar het eerbetoon gegeven wordt aan de overleden Zambiaanse voetbalhelden uit 1993. Het had een bepaalde knulligheid en het onderhoud was ook niet helemaal top. Tegelijkertijd voelde ik de intensiteit van deze plek, het verdriet van de nabestaanden en het verlies van het hele volk. Er waren geen andere bezoekers, er was alleen stilte. Op de achtergrond het stadion, waaromheen het onkruid nog hoger stond dan om het monument waar wij ons bevonden.

Na dit indrukwekkende bezoek reden we naar The House of Football, ongeveer 20 minuten verderop. We konden zo binnenlopen en werden met open armen ontvangen. Mister Kalusha was net die ochtend naar Zuid-Afrika gevlogen, waar hij analist was voor Supersport. Helaas konden we hem dus niet ontmoeten, maar het eerdere kijkje in het hart en de ziel van het Zambiaanse voetbal was indrukwekkend genoeg om deze trip nooit meer te vergeten.